THÔNG TIN CHƯƠNG TRÌNH

 Với những bạn trẻ bắt đầu chập chững trên con đường khởi nghiệp, việc tham gia vào phân tích các tình huống thực tế sẽ giúp cho bạn học hỏi được nhiều kiến thức cần thiết cho dự án của riêng mình.
Mỗi tuần, các chuyên gia của Chuyên trang Con đường khởi nghiệp sẽ đưa ra một case study để các bạn tham gia làm bài tập giải quyết tình huống.
Hãy tham gia phân tích, mổ xẻ các trường hợp điển hình này để thể hiện sự sắc bén trong kinh doanh của chính bạn.
Mỗi tuần ban tổ chức sẽ chọn ra 5 bài phân tích tốt nhất để trao giải thưởng tuần. Mỗi giải thưởng trị giá 500.000 VNĐ.
Bài viết dài không quá 1.000 chữ, gởi theo thời hạn của từng Case study. Quá thời hạn bài viết không được tham gia xét giải.
Lưu ý: 1 tình huống/tuần.
Hãy tham gia ngay để nhận được những giải thưởng giá trị!
THAM GIA NGAY

Case study

Tinh huống tuần 4 (29/08 - 04/09)

... Nguyễn Thị Thủy, Giảng viên nguồn CT Khởi nghiệp Quốc gia

Khi quyết định chọn ý tưởng mở trại Nấm Linh chi để khởi nghiệp, Tuấn Anh không lo về kỹ thuật khi có bạn thân tên Dũng học cùng khóa, chuyên ngành Công nghệ sinh học, rất rành kỹ thuật về trồng nấm.

 

Tuấn Anh và người bạn ấy đã nhiều lần thảo luận về ý tưởng này. Theo phân công dự kiến, Tuấn Anh phụ trách kinh tế, Dũng phụ trách kỹ thuật. Dù vậy, Tuấn Anh cũng đang cân nhắc liệu có nên dành thời gian 6 tháng để đăng ký khóa học kỹ thuật trồng nấm linh chi hay không?

 

Theo bạn, Tuấn Anh có nên đăng ký lớp học đó hay không? Hãy cho Tuấn Anh một lời khuyên vài giải thích lý do, đồng thời bạn hãy cho biết thêm cái được và cái mất của hai quan điểm: “chuyên môn hóa” và “cái gì cũng phải biết”.

 

Nguyễn Thị Thủy

Giảng viên nguồn Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia

Bất kỳ một doanh nghiệp, một công ty, một tập đoàn có quy mô lớn hay chỉ là sản xuất kinh doanh nhỏ, thì người đứng đầu tổ chức ấy đều phải thực hiện chức năng Lãnh đạo và Quản lý.

Các chức năng đó là Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh; Tổ chức thực hiện kế hoạch; Chỉ đạo lãnh đạo nhân viên làm việc và Kiểm tra đánh giá kết quả. Thực hiện tốt các chức năng này, người lãnh đạo sẽ nhận diện được những rủi ro có thể xảy ra đề phòng thất bại.

1. Nhận diện rủi ro

Có ý định mở trại  trồng nấm linh chi để khởi nghiệp, mặc dù đã có bạn đồng hành am hiểu về kỹ thuật trồng, nhưng Tuấn Anh vẫn phân vân có nên đi học thêm về kỹ thuật trồng nấm linh chi? Ở tình huống này, Ban tổ chức đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi tích cực của bạn đọc. Các bạn đều đã chỉ rõ những rủi ro có thể xảy ra, nếu Tuấn Anh không làm chủ kỹ thuật - công nghệ sản xuất.

Bạn Đặng Đình Quý phân tích “Nếu Tuấn Anh không am hiểu việc trồng nấm, thì không thể tính toán tối đa chi phí, không thể giám sát kỹ thuật và như vậy sẽ gây ra thất thoát, dự án sẽ thất bại... Khách hàng luôn muốn nghe bạn kể về những sản phẩm của bạn như kể về những đứa con cưng. Không am hiểu về chúng, bạn sẽ nói khách hàng nghe điều gì?”.

Cùng quan điểm này, bạn Nguyễn Toản cảnh báo: “Điều hành một trang trại, mà anh không nắm rõ trang trại mình làm công việc đó như thế nào… thì liệu anh có đủ sức thuyết phục người khác hợp tác… Vì vậy, nếu nắm bắt được quy trình, nguyên lý trong sản xuất thì Tuấn Anh sẽ chủ động hơn trong kiểm soát sản phẩm, mà không bị lệ thuộc hoàn toàn vào bạn đồng hành vì chuyện gì cũng có thể xảy ra”.

Bạn Đặng Nguyễn Giáng Hương phân tích ngắn gọn, đầy đủ ý nghĩa: “Nếu Tuấn Anh không hiểu về sản phẩm của mình thì anh không thể đề ra được kế hoạch kinh doanh”.

Bạn Doãn Văn Chỉnh thì nêu bật những lợi thế khi lãnh đạo nắm vững kỹ thuật công nghệ “Càng hiểu rõ về sản phẩm của mình, bạn càng giữ thế chủ động trong kinh doanh, trong trường hợp người hợp tác không hợp tác nữa hoặc trường hợp người nắm kỹ thuật sản xuất vắng mặt”. Cuối cùng các bạn đã có chung một kết luận: “Tuấn Anh nên đi học kỹ thuật trồng nấm linh chi”.

Rủi ro có thể xảy ra trong kinh doanh với rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó không nắm vững kỹ thuật và công nghệ sản xuất, thì rủi ro càng cao hơn. Những phân tích của các bạn Nguyễn Toàn, Đặng Đình Quý, Doãn Văn Chính, Trần Ngọc Kha Đặng Nguyễn Giáng Hương và một số bạn khác không chỉ hữu ích cho Tuấn Anh mà còn là bài học cho các bạn bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh.

Thực chất việc nhận diện những rủi ro là một trong những nhiệm vụ quan trọng của người lãnh đạo doanh nghiệp. Các bạn có ý tưởng khởi nghiệp, muốn làm chủ doanh nghiệp, cần tìm hiểu và học hỏi những kỹ năng về lãnh đạo,  quản lý điều hành, để có thể hiểu sâu hơn những chức năng, vai trò, nhiệm vụ của công việc lãnh đạo quản lý, thông qua kinh nghiệm của các doanh nhân đi trước, qua sách vở hoặc tài liệu... Trong bài này, chúng ta sẽ phân tích khái quát chức năng của công việc lãnh đạo và quản lý.

 2. Lãnh đạo
2.1. Khái niệm: Có rất nhiều khái niệm khác nhau về lãnh đạo và quản lý. Nói đơn giản thì lãnh đạo là đưa ra tầm nhìn chiến lược cho một tổ chức. Còn Quản lý là tổ chức thực hiện chiến lược đó có hiệu quả. Lãnh đạo và Quản lý có sự khác biệt, nhưng trong quá trình thực hiện thì quản lý và lãnh đạo không tách rời nhau.
2.2. Chức năng của người lãnh đạo: Lập kế hoạch kinh doanh

Trước khi quyết định kinh doanh, người lãnh đạo phải xây dựng kế hoạch kinh doanh; đề ra các quy trình thực hiện kế hoạch đó và ra quyết định thực hiện. Quyết định có thể là văn bản, có thể là phát biểu trong cuộc họp (được thư ký ghi lại và lãnh đạo ký tên)

Các bước của việc quy trình xây dựng kế hoạch bao gồm: Xác đinh mục tiêu, Làm rõ mục tiêu và chiến lược hiện tại, phân tích môi trường, phân tích nguồn lực, xác định thời cơ và thách thức; Xác định cần thay đổi chiến lược hay không? Đưa ra quyết định chiến lực, Triển khai quyết định đó và cuối cùng là đo lường và kiểm tra.

Trước khi bắt đầu triển khai kế hoạch, người lãnh đạo phải phân tích được những điểm mạnh điểm yếu, thời cơ và thách thức để xác định mục tiêu cho phù hợp sức lực của mình. Điều quan trọng nhất để đặt mục tiêu, xây dựng kế hoạch là có đầy đủ thông tin đúng. Phải lưu ý doanh nghiệp đang trong giai đoạn phát triển nào: giai đoạn đầu mới hình thành, giai đoạn ổn định tổ chức, giai đoạn tập trung phát triển hay giai đoan phát triển chìn mùi (hoặc tan rã) để đưa ra những mục tiêu phù hợp.

2.3 Xây dựng tầm nhìn: Thiết lập và định hướng tương lai của tổ chức; Tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa lâu dài và quan trọng hơn lâu dài là đạt được mục tiêu; Tạo ra văn hoá của công ty. Nhiệm vụ của người lãnh đạo là phát hiện, lựa chọn, đào tạo và sử dụng nhân tài để phục vụ cho những mục tiêu của công ty..

Để làm được nhiệm vụ này, lãnh đạo cần các kỹ năng sau:

  • Giao tiếp và tạo dựng các mối quan hệ; Truyền đạt và thuyết trình hiệu quả; Lắng nghe và tự kiềm chế; Quan sát phán đoán; Phân quyền, giao quyền, ủy quyền; Phát hiện và giải quyết vấn đề; Quản trị thời gian hiệu quả; Ra quyết định và quyết sách.
  • Đặc thù nghề lãnh đạo là tính sáng tạo độc đáo: Không dễ học, không dễ bắt chước, không dễ vận dụng, không dễ so sánh, không có một chuẩn mực nhất định… Nó khác với phương pháp quản lý đó là một trình tự thống nhất, là tiêu chuẩn hoá, trình tự hoá, quy phạm hoá… ai cũng có thể sử dụng được, vận dụng được.
  • 3. Các chức năng quản lý
  • 3.1 Tổ chức thực hiện
  • Tuy nhiên, quản lý vừa là khoa học và cũng vừa là nghệ thuật. Quản lý không phải là việc áp dụng máy móc rập khuôn các nguyên tắc, các công thức có sẵn mà đòi hỏi người quản lý phải vận dụng linh hoạt sáng tạo những nguyên tắc đó trong những điều kiện tình huống cụ thể.
  • Sau khi nhận được bản kế hoạch kinh doanh của lãnh đạo, người quản lý tiến hành triển khai và tổ chức thực hiện, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Trong phân công nhiệm vụ lưu ý phải xác định thời gian triển khai, thời gian hoàn thành cùng các tiêu chí cụ thể để đo lường mức độ hoàn thành công việc của nhân viên.
  • 3.2 Lãnh đạo, chỉ đạo
  • Sau khi triển khai công việc cho nhân nhiên, người quản lý cần phát huy khả năng lãnh đạo, chỉ đạo ở giai đoạn này. Đây là khả năng lãnh đạo tạo ảnh hưởng, động viên và hướng dẫn người dưới quyền thực hiện hoàn thành công việc đúng kế hoạch, hiệu quả, không xa rời mục tiêu của tổ chức. Vì vậy, người quản lý cần có kỹ năng:
  • Phân quyền, trực cảm: nhạy bén cảm nhận hiểu được người dưới quyền, nhận thức rõ bản thân, có tầm nhìn, thống nhất giá trị của các thành viên thành giá trị của tập thể.
  • Chỉ đạo bằng cách động viên, truyền cảm hứng cho người dưới quyền sáng tạo. Người quản lý phải dám nghĩ dám làm, dám thay đổi.
  • Phải biết dùng quyền lực để chỉ đạo, chỉ huy cấp dưới, khi có một quyền lực địa vị mạnh mẽ, người quản lý dễ dàng tác động gây ảnh hưởng.
  • 3.3 Chức năng kiểm tra
  • Trong quá trình nhân viên thực hiện nhiệm vụ, bạn phải thường xuyên kiểm tra phòng ngừa sai sót để đảm bảo mọi việc được triển khai đúng kế hoạch; Nếu phát hiện sai sót thì uốn nắn kịp thời và cuối cùng là kiểm tra để đánh giá mức độ hoàn thành công việc. Trên cơ sở đó, có khen thưởng khuyến khích đúng lúc. Bí quyết trong việc tạo động lực cho nhân viên làm việc là khen - thưởng. “Người làm việc tốt nhất là người được khen nhiều nhất. Người làm việc tồi nhất là người không được nhìn nhận quan tâm.”
  •  
  • 4. “Chuyên môn hóa” hay “Cái gì cũng biết”
  • Một giám đốc doanh nghiệp có thể vừa là người lãnh đạo, vừa là người quản lý. Nhưng cũng có thể, giám đốc chỉ là người lãnh đạo, còn quản lý là các phó giám đốc do giám đốc thuê giúp việc cho mình.
  • Thông thường, các doanh nghiệp mới thành lập, quy mô sản xuất nhỏ, lẻ hoặc có tính chất gia đình thì giám đốc vừa là người lãnh đạo vừa là người quản lý. Giai đoạn này đòi hỏi giám đốc “Cái gì cũng phải biết”: từ việc làm chủ kỹ thuật công nghệ, đến kỹ năng giao tiếp, kỹ năng đàm phán thương thuyết, kỹ năng điều hành, quản lý; kỹ năng ra quyết định, kỹ năng quản trị nguồn nhân lực, kỹ năng bán hàng.v.v
  • Ngược lại với những doanh nghiệp đã phát triển vững mạnh với quy mô lớn, có tính chuyên nghiệp hơn, chuyên môn hóa hơn thì lãnh đạo và quản lý cũng được chuyên nghiệp hóa. Bí quyết tạo ra cơ chế hiệu quả trong quản lý là chuyên nghiệp hóa kết cấu; Tổ chức hóa cách thức làm việc; Chế độ hóa công tác quản trị; Chức nghiệp hóa nhân viên (nhân viên được chức nghiệp hóa).
  • Thực tế cơ cấu tổ chức của các công ty lớn hay các tập đoàn đa quốc gia: người lãnh đạo là Tổng giám đốc hoặc giám đốc và người quản lý là các giám đốc hoặc phó giám đốc phụ trách từng mảng riêng biệt như tài chính, marketing, nhân sự…
  • Trong trường hợp này, mặc dù người lãnh đạo không trực tiếp điều hành quản lý công việc vì đã phân quyền cho các giám đốc hoặc phó giám đốc nhưng họ vẫn rất am hiểu công việc của người quản lý. Thực chất người lãnh đạo vẫn làm công việc quản lý, nhưng quản lý cấp cao hơn. Đó là người quản lý chuyên trách từng bộ phận.
  • Như vậy, dù ở giai đoạn “Cái gì cũng biết” hay đã “Chuyên môn hóa” thì làm chủ một doanh nghiệp đều cần phải am hiểu chuyên môn, nghiệp vụ và một số kỹ năng giao tiếp, đàm phán, quản lý thời gian, quản lý nhân sự, truyền cảm hứng, tạo động lực cho nhân viên… Không những vậy, nếu người lãnh đạo còn biết chơi thể thao, khiêu vũ,  đàn hát và thành thạo một hay nhiều ngoại ngữ khác... thì sẽ có nhiều hơn cơ hội xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp, tìm kiếm thêm khách hàng, mở rộng thị trường.
  • Từ quan điểm trên cho thấy lãnh đạo một tổ chức hay một doanh nghiệp thì “Cái gì cũng biết” sẽ là lợi thế của doanh nghiệp. Làm lãnh đạo một tổ chức hay doanh nghiệp là sẽ đối mặt với các hoạt động nặng nề, căng hẳng, đa dạng, khác biệt; thường xuyên tương tác với đồng sự và người ngoài tổ chức, thường xuyên giao tiếp thông qua lời nói, làm cho nhân viên yên tâm, đồng lòng làm việc, không gây mâu thuẫn; đồng thời phải rất linh hoạt để thích ứng với sự thay đổi thường xuyên của môi trường kinh doanh và sự phức tạp của tổ chức.
  • Tuy nhiên lãnh đạo doanh nghiệp lại là một nghề rất vinh quang, được xã hội trong vọng, được bạn bè và gia đình tin tưởng, yêu mến…Các bạn hãy mạnh dạn khởi nghiệp và đừng bao giờ từ bỏ ước mơ.
 
Danh sách các bạn được giải thưởng tình huống 4:
1. Nguyễn Toản
2. Đặng Đình Quý
3. Doãn Văn Chỉnh
4. Trần Ngọc Khoa
5. Đặng Nguyễn Giáng Hương

 

NGUYỄN THỊ THỦY

Giảng viên nguồn Chương trình Khởi nghiệp

Hội đồng Tư vấn Hỗ Trợ Khởi nghiệp phía Nam

Nhận xét (tối đa 300 chữ)

THÔNG TIN CHƯƠNG TRÌNH

 Với những bạn trẻ bắt đầu chập chững trên con đường khởi nghiệp, việc tham gia vào phân tích các tình huống thực tế sẽ giúp cho bạn học hỏi được nhiều kiến thức cần thiết cho dự án của riêng mình.
Mỗi tuần, các chuyên gia của Chuyên trang Con đường khởi nghiệp sẽ đưa ra một case study để các bạn tham gia làm bài tập giải quyết tình huống.
Hãy tham gia phân tích, mổ xẻ các trường hợp điển hình này để thể hiện sự sắc bén trong kinh doanh của chính bạn.
Mỗi tuần ban tổ chức sẽ chọn ra 5 bài phân tích tốt nhất để trao giải thưởng tuần. Mỗi giải thưởng trị giá 500.000 VNĐ.
Bài viết dài không quá 1.000 chữ, gởi theo thời hạn của từng Case study. Quá thời hạn bài viết không được tham gia xét giải.
Lưu ý: 1 tình huống/tuần.
Hãy tham gia ngay để nhận được những giải thưởng giá trị!
THAM GIA NGAY